این آدرس یک وب سایت است:
www.webreference.com . خیلی ساده می توان از نام آن فهمید که این وی سایت دارای چگونه محتوایی است: یک مرجع برای موضوعاتی که ارتباط با وب دارند. حال اگر این آدرس را در مرورگر خود وارد کنید به احتمال بسیار زیاد با صفحه ای روبرو می شوید که به شما هشدار می دهد که مطالب این سایت بر خلاف قوانین کشور ما است. این سایت به اصطلاح "فیلتر" شده است. محتوای سایت
webreference.com فقط و فقط درباره موضوعات تکنیکی مربوط به اینترنت است. هیچگونه مطلب سیاسی، اجتماعی، هرزه نگاری
(P.ornography)، تفریحی، امنیتی و مانند آن در این سایت نمی بینید.
اگر در سایت
blogger.com به قسمت کمک
(Help) بروید، برای اضافه کردن یک شمارنده ی بازدید از سایت
(Hit Counter) به شما شش وب سایت مختلف پیشنهاد می کند که این گونه خدمات را به رایگان برای شما انجام میدهند. از این شش سایت، سه عدد آن فیلتر شده است. دلیل فیلتر شدن آشکار نیست. شاید اشتباهی شده است.
سایت به نام
leveltendesign.com در زمینه ی طراحی وب سایت با نرم افزار فلش
(Flash) به شما خدماتی ارایه می کند. این سایت هنوز فیلتر نشده است. این سایت زیر دامنه ای
(Subdomain) به آدرس
hitcounter.leveltendesign.com دارد که در آن می توانید یک بسته نرم افزاری رایگان برای نگهداری آمار بازدید سایت تان دریافت کنید. این زیر دامنه فیلتر شده است. پس می توان نتیجه گرفت که فیلتر شدن سایت های ارایه کننده شمارنده اتفاقی نبوده است. چرا این سایت ها فیلتر شده اند بر من اصلا آشکار نیست.
فیلتر شدن سایت ها به خاطر دو موضوع کلی صورت می گیرد: به خطر افتادن منافع اشخاص و دولت ها و منع مردم از رفتن به سایت هایی که دولت ها بر اساس معیار های خود "غیر اخلاقی" می نامند.مورد اول بحث مفصلی دارد و من به آن کاری ندارم. مورد دوم در کشور ما بسیار رایج است و در راستای رویه ی دولتمردان در فرستادن اجباری مردم به بهشت صورت می گیرد. اما نکته ای که من هیچ پاسخی برای آن ندارم ارتباط سایت های گفته شده در بالا با دو مجموعه ای است که گفتم. این سایت ها حتی در مجموعه ی سایت ها با استفاده ی دو گانه هم نمی گنجند. از این قبیل سایت ها می توان به سایت
flickr.com اشاره کرد که کاربران در آن عکس های خود را به نمایش می گذارند. عده ای از کاربران فلیکر عکس هایی "مغایر با شئونات اسلامی" در این سایت قرار داده بودند و این موضوع باعث شد که این سایت از دم تیغ فیلترینگ بگذرد. اما سایت هایی که من در بالا نام بردم و تعدادشان هم کم نیست و روز به روز و دقیقه به دقیقه به تعدادشان افزوده می شود هیچ استفاده ی دو گانه ای هم ندارند. چرا این سایت ها در فهرست سیاه شرکت های ارایی کننده خدمات اینترنتی قرار گرفته اند آشکار نیست.
بحث فیلترینگ در ایران به موضوعی بسیار دست و پا گیر و دردناک تبدیل شده است. دست و پا گیر از این جهت که بسیاری از منابع مفید در اینترنت بدون هیچ دلیلی غیر قابل استفاده شده اند و دردناک از این جهت که طبقه ای که از اینترنت استفاده می کنند اکثرا تحصیل کرده و دانا هستند و می توانند بدون نیاز به یک "بالا سر" خوب را از بد تشخیص دهند. برای این دسته فیلترینگ با این شدت نوعی توهین به شعور آنهاست؛ گویی که اینها عده ای گوسفند هستند و باید حتی در موارد بسیار ابتدایی آنها را به راه راست راند. متولی تهیه فهرست سیاه فیلترینگ در ایران مشخص نیست؛ مخابرات؟ قوه قضاییه؟ یا نهاد های دیگر. هیچ راهی هم وجود ندارد تا بتوان نظر یا اصلاحیه ای برای متولی این فهرست فرستاد. فرمی که در صفحه های هشدار می بینید کاملا بی استفاده است. چون هیچگونه داده ای درباره ی سایت فیلتر شده به شرکت ارایه کننده خدمات بر نمی گرداند (باور ندارید؟ اهل فن بررسی کنند تا ببینند که این فرم هیچ داده ای درباره ی نام سایت بر نمی گرداند. نه در قالب GET و نه در قالب POST).
به هر صورت هر کسی که اندکی از اینترنت سر در بیاورد می تواند این فیلترها را دور بزند. پس این فیلتر ها تنها وقت کاربران را تلف می کند و برای آنها هزینه ساز می شود (منابع مطلع هزینه ی فیلترینگ در ایران را سالیانه هفت میلیارد تومان برآورد می کنند). نگارنده این مطلب همواره راهی برای دور زدن فیلتر ها دارد؛ ولی آیا دیگران هم به این سادگی قادر به انجام ابن کار هستند؟
داستان فیلترینگ سر دراز دارد. آمار و ارقام بسیارند و مجالی برای آوردن آنها نیست. به عنوان پایان دهنده، پیوندی را در ادامه اضافه می کنم که مطالب بسیار با ارزشی درباره ی چگونگی رد شدن از فیلتر ها به شما می آموزد. اگر این مطلب را مفید ارزیابی کردید دیگر دوستانتان را هم بی نصیب نگذارید.